Cảnh 1: cánh đồng hoang, môt mô đất nhô lên, đã được khoét hình 1 cái hang sâu có cửa che vững chãi (nhà Mèn), bên cạnh là một lỗ đất nông vụng về (nhà Choắt). Dế Mèn từ cánh gà đi ra theo điệu nhạc aerobic

- Mèn: Tôi sống độc lập từ nhỏ. Khi tôi mấy ngày tuổi, mẹ Dế đã đưa tôi ra, thả tôi ở đây và để tôi tự lo cho cuộc sống của mình. Được cái tôi ăn khỏe, lại rất thích thể thao, nên thân hình tôi cường tráng, bắp vế của tôi chắc cứng và cứ loang loáng

Hàng ngày, tôi đi kiếm ăn và chăm sóc cho cái tổ của mình. Tôi đào một hang thật sâu, thật rộng, và thật nhiều ngóc ngách. Tôi tự hào về cái hang của mình lắm. Chiều chiều, khi tất cả các sinh vật trong cánh đồng đã tụ tập về đông đủ, tôi lại đứng trước cửa hang, dạo vài vòng, chân cứ đạp tanh tách, giả dụ có đạp phải ai thì… (Mèn giơ chân đạp liên hồi, cao và nhanh)

Cảnh 2: Các con vật khác trong cánh đồng lần lượt đi về tổ, đều im lặng tránh xa chỗ Mèn đang đứng. Choắt từ trong cánh gà chạy ra đúng lúc Mèn tung chân đá phải, nên bị ngã giúi giụi

- Choắt: Ối ối, anh Mèn ơi, là em Choắt đấy mà, anh tập luyện hăng quá, đạp cả vào em rồi, em dễ gì chịu nổi mấy cú đạp này

- Mèn: Ôi dào, tưởng ai, ra thằng em Choắt cạnh nhà. Khốn khổ cho mày sinh ra ở họ Choắt, nên thân thể thì còm nhom như ngọn cỏ trước gió, sức vóc hèn mọn, chú mày đi đâu mà vướng chân tao?

- Choắt: dạ, em chạy về, lo sửa sang thêm cho cái nhà

- Mèn: Hố hố hố, nhà? Cái lỗ toèn hoen rúc đầu hở đuôi, rúc đuôi hở đầu ấy mà cũng gọi là nhà à. (Mèn nhấc bổng Choắt lên mà nhét vào cái hang nông xơ xác cạnh hang mình)

- Choắt (co rúm lại, hai tay chắp vào nhau): em cũng biết thân em yếu ớt chẳng bằng ai, cứ ở trong cái nhà này thì chết có ngày, nên em trông cậy anh khỏe khoắn sang giúp em một bữa sửa sang cái nhà. Mong anh thương tình..

- Mèn: Hứ, dễ tao lại dư thời gian lắm ấy phỏng

Cảnh 3. Bỗng trên cao nghe tiếng ào ào, một đàn cò sà xuống kiếm ăn trên đồng, các con vật sống trong đồng bảo nhau chạy tán loạn vào hang núp. Choắt chạy ngay vào hang, loay hoay khổ sở giấu cho kín mình. Một chị nhà Cốc to béo khổng lồ chậm rãi đi lại phía Mèn

- Mèn kịp quay lại nhìn, bắc loa mồm dóng dả:

“Cái cò cái Vạc cái Nông

Ba cái cùng béo vặt long cái nào

Vặt lông con mụ Cốc (nói to hơn, giọng móc mỉa) cho tao

Tao nấu tao nướng tao xào tao ăn”

- Chị Cốc đang đi đứng dừng lại, dỏng tai nghe rồi hầm hầm:

“Đứa nào, đứa nào cạnh khóe gì tao đấy hả”

- Mèn ta lúc này đã chui tọt vào hang sâu vững chãi, tin chắc cái mỏ mụ Cốc không thể đưa vào được, lại bắc loa miệng thách thức: “anh mình đây”

Chị Cốc nghe xong giận sôi mình, phăm phăm đi về phái tiếng kêu, chẳng thấy ai ngoài Choắt nhà ta đang loay hoay cuống quýt giấu nốt cái đuôi vào cái hang nông vẹo vọ.

- Thấy chị Cốc đến, Choắt ta hoảng hồn van xin: “lạy chị, không phải em dám cả gan trêu chị, là anh Mèn nhà bên kia, anh ấy hay đùa…”

- Chẳng nghe Choắt phân trần lấy nửa lời, Cốc giáng thẳng cái mỏ to khỏe của mình vào lưng Choắt ba cái: “Này thì đùa này, đùa à, đùa này”

Choắt ngã giúi, đau đớn kêu la, rồi nằm bẹp dí xuống đất, rên thở yếu ớt.

Mèn ở trong hang nghe tiếng Choắt la mới giật mình, lân la lên cửa hang ngó ra. Chị Cốc trừng trị kẻ cạnh khóe xong thì nguây nguẩy bước đi kiếm ăn tiếp.

Cảnh 4: Nỗi ân hận và bài học đầu tiên của Mèn

Đợi cho chị Cốc đi xa, Mèn mới lò dò ra khỏi hang, chạy lại phía Choắt lúc này đã bẹp dí dưới đất

- Mèn (lay Choắt): Choắt ơi, cậu Choắt, cậu có sao không

- Choắt (mở mắt yếu ớt lắc đầu): anh Mèn

- Mèn: ai dè mụ Cốc lại nanh nỏ như vậy, mà cậu lại núp không kĩ, làm mồi cho mụ, mà… cũng là …

- Choắt: tôi yếu lắm rồi, chắc không qua khỏi

- Mèn: cũng là.. tại tôi, tại tôi hại cậu ra nông nỗi này (mặt buồn, hối lỗi quỳ bên cạnh Choắt)

- Choắt: Thôi, cũng là do tôi phận mỏng, tôi vốn yếu ớt, sống cũng chẳng bao lăm, tôi có chết, cũng là xong phận tôi (ôm ngực thở gấp)

(Mèn sững sờ lắc đầu)

- Choắt:… nhưng tôi muốn nói với anh những lời này, cho anh về sau, sống ở trên đời nên đối tốt với kẻ yếu, đừng hống hách nghịch dại, gây vạ cho người ta, anh mạnh, rồi có kẻ sẽ mạnh hơn anh. Anh nhớ…

(Choắt thở mạnh, buông tay và tắt thở. Mèn lay Choắt không được, ngồi nhìn Choắt hồi lâu, gương mặt thất thần)

- Mèn (ôm đầu): tôi đã gây ra chuyện gì, chuyện gì thế này. Chỉ một trò nghịch dại, tôi đã hại chết một người bạn tốt. Tại tôi, tất cả là tại tôi….!

Màn hạ xuống trong cảnh chiều, nhạc buồn, và Mèn đang cúi mình ôm đầu đau khổ…